On dokuzuncu yüzyıl Osmanlı ilim ve kültür dünyasının taşradan payitahta, oradan da vilayet merkezlerine uzanan ağının tipik bir temsilcisi olan Zağravî Ahmed Fâtih Efendi, vefat tarihi ve defin yeri itibarıyla İzmir’in kent tarihi açısından müstesna bir yere sahiptir. İsminin başındaki “Zağravî” nispesi, onun Balkanlar’daki önemli Osmanlı kültür havzalarından Eski Zağra (Stara Zagora) veya Yeni Zağra (Nova Zagora) menşeli olduğuna işaret eder.
Hicri 1265 (Miladi 1849) yılında vefat eden Ahmed Fâtih Efendi, İzmir Kemer Mezarlığı’na defnedilmiştir. Ancak bu tarihi mezarlığın ilerleyen yıllarda bütünüyle tasfiye edilmiş olması sebebiyle, kendisinin orijinal kabri ne yazık ki ilk defin mekanında günümüze ulaşamamıştır.
Kemer Mezarlığı’nın tasfiyesi esnasında kurtarılan diğer nitelikli kabirler göz önüne alındığında, Ahmed Fâtih Efendi’nin mezar taşının veya kitabe parçalarının günümüzde şu noktalarda bulunması muhtemeldir: Müze Envanterleri: Agora Ören Yeri açık hava deposu veya İzmir Arkeoloji Müzesi’nin taş eser koleksiyonları.
Tarihi Hazireler: Kemer bölgesine yapılan yol ve imar çalışmalarında taşların nakledildiği bilinen tarihi Natırzade Camii haziresi veya Emir Sultan Türbesi çevresi.
Sonuç olarak; Zağravî Ahmed Fâtih Efendi’nin İzmir’deki varlığı ve Kemer Kabristanı’ndaki izi, kentin 19. yüzyıldaki ilmi hareketliliğini belgelemesi açısından son derece değerlidir. Bu mezar taşının fiziki envanter tespiti ve üzerindeki epigrafik metnin tam transkripsiyonunun yapılması, İzmir’in kayıp ulema şeceresine önemli bir halkanın daha eklenmesini sağlayacaktır.
Konumlar eklendikçe 2 km çevredeki zatlar burada listelenecek.