Yusuf Şemseddin Baba Hz.

Şemsi Baba, bazı metinlerde Alaaddin Şemsi diye de geçer; asıl adı ise Yusuf Şemseddin’dir. 1795 yılında Mora’daki Eğriboz Adası’na bağlı İstefe’de doğdu. Babası müderris Hacı Feyzullah Efendi’dir. İlk eğitimini İstefe Medresesi’nde aldı. Ardından gönüllü asker olarak orduya katıldı, tabur kâtipliğine kadar yükseldi, sonra ayrıldı. Bölgede yaşanan sıkıntılardan dolayı ailecek İzmir’e göç ettiler. İzmir’de gümrük idaresinde çalıştı. O yıllarda Bektaşi yolu ile tanıştı; seyr ü sülûk ettikten sonra gümrük idaresindeki görevini bıraktı. Mehmet Ali Hilmi Dedebaba’dan aldığı Bektaşi yolu icazeti ile irşad görevine başladı. 1865 yılında Kâtiboğlu civarında, bağlık ve zeytinlik bir arazide harap duran eski tekkeyi yeniden ayağa kaldırdı.

Ankara Vakıflar Genel Müdürlüğü kayıtlarında dergâh, İstefe muhaciri Yusuf Şemseddin Baba ibn Feyzullah’ın yaptırdığı vakıf olarak görünür. Vakfiye 3 Şaban 1299 / 20 Haziran 1882’de hazırlanmış, 28 Şubat 1331 / 1916 tarihli şura kararı ve 6 Mart 1916 iradesiyle kütüğe geçmiştir. Vesikada mütevelli Ruhi Bey’in ifadesine göre yapı, o günkü İzmir’in dışında, Katipoğlu Kulesi civarındadır; iki yanından yol geçer. Komşu bağlar Kemnunoğlu, Hacı Kostaoğlu ve Yanioğlu adlarıyla anılır.

On beş dönümlük arazide iki katlı bir bina vardı: altta ve üstte yedişer oda, kiler, mutfak, fırın ve mescit. Bahçede aşevi, suyu kullanılan bir kuyu, bağ, bostan ve zeytinlikler bulunuyordu. Gelirlerin bir kısmı yoksullara ayrılırdı. A. Şehabettin Ege, 1910–1920’leri çocukluk hatırası olarak şöyle çizer: yüksek duvar, çoğu zaman kapalı demir kapı ve pencereler; Kara Fatma Dağı (bugünkü Yeşilyurt’un kuzey yamaçları) tarafında bağlara açılan ikinci bir kapı. Aynı yıllarda şeyh olarak anılan Hasan Baba, Ege’nin anlatısında beyaz entari, siyah cübbe, tac, şal kuşak ve küpesiyle ayrı bir portredir.

Tekke, 30 Kasım 1925’teki Tekke ve Zaviyeler Kanunu ile kapandı. Uzun süre bakımsız kaldı; bir dönem mobilya atölyesinin arkasında metruk durduğu anlatılır. 1980’lerin sonunda tekke kalıntısının üzerine Yağhaneler’deki Sabit Bey Camii yapıldı. Yapıdan geriye esas olarak mezarlık ve cami duvarına taşınmış harap bir kitabe kalmıştır. Resmî kayıtlarda Karadutlu Dergâhı, halk arasında Şemsi Baba Tekkesi diye anılır.

Hazret, 12 Ağustos 1885 yılında, yaklaşık doksan yaşında vefat etti. 1882 tarihli vakıf senedine göre kendisinden sonra mütevelli olarak Mehmed Ruhi Bey’i bırakmıştır. Kabri tekkenin haziresindedir. Ayrıca hazirede yirmi dört kabir sayılır. Bir kısmı kadın ve çocuklara, çoğu dervişlere aittir.

Hazretin kabri günümüzde İzmir’in Karabağlar ilçesinde, Eşrefpaşa’dan Bozyaka’ya inen yolun Yağhaneler kesiminde, Köstence Köprüsü civarında ve bugünkü Sabit Bey Camii bahçesindedir.