Sinan Dede Hazretleri

On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında, Küçük Menderes Ovası’nın kuzey kenarında, Selçuk’un Belevi yöresinde yaşadığı anlatılan Sinan Dede, adı evrakta değil; yaylalarda, boğazlarda, çadır gölgelerinde ve yaşlıların hatırasında durur. Bu metin, yöre halkının kuşaktan kuşağa aktardığı rivayetlere dayanır.

Keçi Kalesi’nin eteğinde, o dönemin diliyle Kozpınar Kırığı denilen yerde, kıldan bir çadırda oturduğu söylenir. Çadır hem barınağı hem işliğiydi. Bir yanına yatak serilir, öteki yanına deri, iplik, bıçak ve kalıp konurdu. Asıl işi, ters yüz edilmiş camız derisinden çarık ve halkın “hönglü deri giysi” dediği yelek dikmekti.

O yıllarda yerleşik düzen henüz her yeri kapsamamıştı. Haftanın bir ya da iki günü bakımlı, iri bir eşeğe biner; Görünmez Yaylası’na, Cibe ve Pranga Boğazı’na, Halka Çıkmazı’na inerdi. Bağ, bahçe ve hayvanla geçinen göçerlerin yanına varırdı. Sonra çadırına döner, diktiğini sahibine ulaştırırdı.

Heybesi boş gitmezdi. Un helvası, boncuk, bakır bilezik… Gördüğü çocuklara ve yaşlılara dağıtırdı. Zamanla bağ sahipleri ve göçerler onun yolunu gözler oldu. Gelişi, yalnızca bir siparişin teslimi değil; haftanın beklenen sesiydi.

Sinan Dede ölçü almaya giderken yalnızca zanaatını götürmezdi. Emr-i bi’l-ma‘rûf ve nehy-i ani’l-münker anlayışıyla İslami yaşantıyı hatırlatır, sıkıntı dinler, çıkış arardı. Hayvanı hasta olan, kızı oğlu evlenemeyen, oğlu yahut kocası askerden dönmeyen, çocuğu olmayan gelin, karanlıkta bir yol arayan… Hepsi onu beklerdi.

Tavsiyeleri isabetli bulunur, ledünnî bir basiret atfedilirdi. Bu sözler ahali ile arasında kuvvetli bir bağ kurdu. Vadilerde özlenen, her konuda başvurulan bir mürşit, bir Allah dostu hâline geldi. O, eşek sırtında Allah ismini yüceltmek için dolaşan, deri diken, çocuğa helva veren yerel bir gönül adamıdır.

Kabri bugün Belevi Kasabası, Cibe Boğazı, Kavaklar Mevkii, Yosunlu Taş karşısında gösterilir. Yıllar içinde define arayanların tahribatına uğradığı; her bozulduğunda birçok kişinin rüyasına girip kabrinin onarılmasını istediği anlatılır. İki binli yılların başında Belevi Belediyesi alanı düzenlemiş, tanıtım levhası koymuştur. Ziyaretçiler dua okur. Keçi Kalesi ve Belevi Anıt Mezarı yolundaki yürüyüşçüler, ağaçların altında bu yatırı görür.