Şeyh Emin Efendi

Şeyh Emin Efendi, 1818 yılında Atina’da dünyaya geldi. Çocukluğunun ilk yılları henüz Osmanlı idaresindeki Atina ikliminde geçti. 1821’de başlayan Mora İsyanı ve ardından gelen Yunan bağımsızlığı süreci, bölgedeki Müslüman nüfusu kökünden sarsmış; Atina, Eğriboz ve Mora kalelerinden ayrılan aileler İzmir, Çeşme, Kuşadası ve Batı Anadolu sahillerine göç etti. Emin Efendi de çocuk yaşta bu kafilelerden biriyle İzmir’e yerleşti. Böylece hayatı, kaybedilmiş bir vatanın ardından yeni bir yurtta, denizle iç içe bir liman şehrinde yeniden kuruldu.

Halvetîliğin Mısriyye kolu ile Bursa’da tanıştı; kemalâtını orada tamamladıktan sonra İzmir’de dergâh açma izni aldı. Aynı zamanda Kādirî halifesiydi. Dergâhında Evrad-ı Kādirî’nin okunması, bu ikinci bağı açıkça gösterir. Böylece İzmir’de Mısriyye ve Kādiriyye’nin bir arada yaşadığı bir ocak kurulmuş oldu.

İzmir’de Mısriyye’nin iki önemli ocağı bilinir. Birincisi Basmahane’deki Şeyh Ali Efendi Dergâhı, ikincisi Atinalı Şeyh Emin Efendi’nin inşa ettiği dergâhtır.

Bursa Mısrî Dergâhı şeyhi Mehmed Şemseddin Ulusoy, 1876’da çocukken ailesiyle İzmir’de birkaç ay kaldığında bu dergâha gidip Emin Efendi’nin elini öptüğünü, duasını aldığını anlatır. 1908’deki ziyaretinde ise onu “doksanlık, ak sakallı, nuranî yüzlü Mora muhaciri Mısrî şeyhi” diye tasvir eder; Bursa’daki Şemsiyeci Evliya’ya benzediğini de not düşer. Bu satırlar, Emin Efendi’nin hem muhacir kimliğini hem de yaşlılık yıllarındaki manevî heybetini canlı tutan nadir şahitliklerdendir.

Şeyh Emin Efendi 1912’de vefat etti. Kendi kurduğu Mısriyye Dergâhı haziresine defnedildi. Ne var ki İzmir’deki pek çok tekke haziresi gibi burası da sonradan ortadan kaldırıldı.