Hazretin künyesi Muhaşşî-i Mir’ât İzmirî, asıl adı Mevlânâ Mehmed (Muhammed) b. Velî b. Resûl el-Kırşehrî el-İzmirî’dir. Kırşehir’de doğduğu için el-Kırşehrî, uzun süre İzmir’de yaşayıp müftülük yaptığı için el-İzmirî nisbesiyle tanınır. İlk tahsilini Kırşehir’de gördü. Sonra İstanbul’a gitti; başta Mirza Fâzıl olmak üzere devrin âlimlerinden ders aldı ve icazet aldı.
18. yüzyılda Osmanlı’nın en önemli Hanefî fakihlerindendir. Molla Hüsrev’in Mir’âtü’l-usûl adlı fıkıh usûlü eserine yazdığı hâşiye nedeniyle “Mir’ât muhaşşîsi” diye anılır.
Osmanlı coğrafyasında isminin duyulmasının ardından aldığı davet üzerine İzmir’e yerleşti. Orada ders okuttu, talebe yetiştirdi ve İzmir müftülüğüne kadar yükseldi. Ömrünün sonuna kadar tedris, iftâ ve telif ile meşgul oldu. Hanefî fıkhı, usûl, kelâm, mantık ve Arap grameri alanlarında binlerce talebe yetiştirmiştir. İlmi bakımdan en çok alıntı yaptığı isimler arasında İbnü’l-Hâcib, Sadrüşşerîa, Teftâzânî ve Molla Fenârî vardır.
Başlıca eserleri şunlardır: Mir’ât hâşiyesi (Osmanlı medreselerinde Mir’âtü’l-usûl üzerine yazılmış en hacimli ve en meşhur hâşiyelerden biri sayılır), Tercüme-i Târîh-i Taberî, Kemâlü’d-dirâye fî cem‘i’r-rivâye min şürûhi’l-Mültekā (Mülteka’l-ebhur şerhi), İbrâzü’z-zamâir ale’l-Eşbâh ve’n-nezâir (İbn Nüceym şerhi), Risâle fi’l-i‘tikâf, Şerhu Risâleti’l-Birgivî (hayız, nifas, istihâze), Şerhu’l-hilâfiyyât beyne’l-Eş‘arî ve’l-Mâtürîdî, Beyzâvî tefsiri üzerine hâşiye, Câmî nahiv şerhi, Fenârî mantık şerhi, Hidâyetü’l-hikme üzerine hâşiyeler, Delâilü’l-hayrât şerhi (İsticlâbü’l-murâdât / İsticlâbü’l-meserrât), ed-Dürerü’s-seniyye fî fezâili’d-Devleti’l-Osmâniyye, Zübdetü ilmi’l-kelâm, Şerhu’l-akâidi’l-cedîde.
Hazret 1751 yılında İzmir’de vefat etti. Kabri, İkiçeşmelik Caddesi’ndeki Ulu Mezarlık’taydı. Bu mezarlık 20. yüzyıl başındaki imar çalışmalarıyla kaldırıldığı için kabri bugün ya Paşaköprü Mezarlığı’na ya da Altındağ Kokluca Mezarlığı’na taşınmıştır.
Konumlar eklendikçe 2 km çevredeki zatlar burada listelenecek.