Halil Efendi Hazretleri, caminin bahçesinde, incir ağacının altında özel olarak ayrılmış yerde yatmaktadır. Yanında iki kişinin daha medfun olduğu bilinir. Bunlardan birinin camiyi ilk yaptıran Şeyh Ahmed bin Ali bin Bekir Efendi olduğu düşünülür; diğeri ise Amine Hatun’dur. Halil Efendi, caminin ikinci banisi kabul edilir.
Avluda bulunan kitabe şöyle okunur:
“Kad büniyye ve amara hâzihi’l-mescidü’l-câmi‘ li-merzâtillâhi teâlâ. Hacı Ahmed bin Bekri fî târîh sene sitte aşer ve tis‘a mie.”
Yani: “Bu cuma mescidini, Allah Teâlâ’nın rızası için, Bekir oğlu Hacı Ahmed 1511 yılında yaptırmıştır.” Cami, İzmir’de ayakta kalan en eski camilerden biridir.
Şeyh Ahmed Efendi ile Halil Efendi’nin hayatları, meşrepleri ve tarikat bağları hakkında elimizde ayrıntılı belge yoktur. Cami zaman içinde birçok kez onarılmış, iç düzeni değişmiştir. Bu yüzden kitabe ile “ikinci bani” rivayeti birbirine karışmış görünür.
Halk arasında Hacı Halil Efendi’nin varlıklı bir tüccar ve denizci olduğu anlatılır. Bir gün denizde fırtınaya yakalanır; gemi batmak üzereyken Allah’a dua eder. Kurtulunca bu nimete şükretmek için camiyi yaptırdığı veya ihya ettiği söylenir.
İkiçeşmelik yokuşunda yer alan cami, Tuzcu Mahallesi, 760. Sokak No: 1 adresindedir. Bugün de ibadete açıktır ve bakımlıdır.
Konumlar eklendikçe 2 km çevredeki zatlar burada listelenecek.