Abdülvehhap Efendi 1500 yılında Tire’de doğdu. Ailesi sıradan bir aile değildi. Ağabeyi, “Müftü Şeyh Efendi” diye anılan Abdülkerim Efendi’ydi. Yani evde hem kitap hem dua vardı. Küçük kardeş, ilk derslerini şehirdeki hocalardan ve ağabeyinden aldı. Fıkıh, tefsir, hadis… Kısaca o dönemde bir âlimin bilmesi gereken temel ilimleri burada öğrendi.
Ama o bununla yetinmedi. İlimden sonra gönül yoluna yöneldi. İstanbul’a gitti. Orada Halvetî tarikatının Sünbüliyye kolunun büyük şeyhi Sünbül Yusuf Sinan Efendi’ye bağlandı. Kaynaklarda bir de Denizlili Muslihiddin Efendi’den el aldığı yazılıdır. Bu zatın, Sünbül Efendi’nin önde gelen halifelerinden Merkez Efendi olması kuvvetle muhtemeldir. Yani Abdülvehhap Efendi, İstanbul’un en canlı tasavvuf halkalarından birinde yetişmişti.
Eğitimini bitirince şeyhinin izniyle memleketine döndü. Büyük dergâh kurmak, isim yapmak peşinde değildi. Sessiz, çekilmiş bir hayat istedi. Fakat insanlar böyle birini görünce boş durmaz. Etrafına dertliler, talebeler, yardım bekleyenler toplanmaya başladı.
Bunun üzerine evinin yanına bir mescit ve bir medrese yapıldı. Abdülvehhap Efendi ömrünün sonuna kadar burada hem ders verdi hem sohbet etti hem de muhtaçlara el uzattı. Eski kayıtlar onu üç kelimeyle anlatır: ibadete düşkün, dünyaya düşkün olmayan, mücadeleden geri durmayan bir adam.
Abdülvehhap Efendi 1559’da vefat etti. İlginç olan şu: Ağabeyi Abdülkerim Efendi de aynı yıl öldü. İkisi de Tire’de, Sabunhane Caddesi’ndeki küçük kabristana, yan yana defnedildi. Abdülvehhap Efendi’nin mezar taşında yazı yoktur. Belki mührünü taşa değil, insanlara bırakmak istemiştir.
Abdülvehhap Efendi padişahların yanında duran, kitaplar dolduran meşhur bir şeyhülislam değildi; asıl işi İstanbul’da öğrendiği yolu Tire’ye getirmek, evinin yanındaki küçük mescitte insan yetiştirmek, ilimle tasavvufu aynı sofrada tutmak.
Osmanlı taşrası çoğu zaman böyle adamlarla ayakta durmuştur. Büyük tekkelerin ışığı payitahttadır; asıl ışık ise Abdülvehhap Efendi gibi sessiz hocaların evinin yanındaki medreseden yayılır.
Konumlar eklendikçe 2 km çevredeki zatlar burada listelenecek.