Eskici Dede Hazretleri

Halk arasında Eskici Dede namıyla tanınan bu zat-ı muhteremin asıl adı rivayete göre Ahmed bin Murad’dır. Türbenin içinde iki mezar vardır. Güneydeki daha büyüktür. Okunabilen mezar taşında 1517 tarihi ve Ali bin Emre adı geçer. Ali bin Emre, Bayındır’daki Hacı Sinan Külliyesi’nin banisi Hacı Sinan’ın (Mevlana El-Hac Mehmet Sinan Çelebi) babasıdır.

Rivayete göre Eskici Dede, Hacı Sinan Külliyesi’nin açılışına gitmek istemez. Kalabalığın önünde durmanın kibire yol açabileceğini düşünür. Hacı Sinan da bilir ki Allah Teâlâ Kur’an-ı Kerim’de alçak gönüllülüğü öğütlemiş, gurur ve kibri yasaklamıştır: “… Şüphesiz Allah kibirlenen ve övünen kimseleri sevmez.” (Nisa, 4/36)

Bunu duyan devrin idarecisi hiddetlenir: “Nasıl olur da bu adam caminin açılışında bulunmaz, gelip namaz kılmaz?” Yaverine emreder: “Eskici Dede namındaki adamı camiye getirmezsen seni cezalandırırım.” Yaver utana sıkıla Dede’ye gelir, durumu anlatır. Dede, “Evladım, biz namazımızı kılıyoruz elhamdülillah; ancak gelmeyişimizin sebebi başkadır,” deyip onu gönderir. Yaver beyin huzuruna varınca olanı aktarır; ne çare ki bey onu gerisin geri Eskici Dede’ye yollar.

Dede karşısında yaveri ikinci kez görünce sabırlı olmasını tavsiye eder. Sonra ayağa kalkar, önündeki önlüğü çıkarır: “Elini ver, sağ ayağını ayağıma bas ve gözünü yum.” Bir süre sonra gözünü açmasını ister. Yaver karşısında Kâbe-i Muazzama’yı görür. Dede onu tayy-i mekân ile Mekke’ye götürmüştür. Yavere bu olayı kimseye anlatmamasını, aksi halde bulundukları yerde hemen öleceğini söyler.

Cuma namazını Kâbe’de kıldıktan sonra dönecekleri sırada yaver, oraya gidip döndüklerinin kanıtı olarak meyvesiyle birlikte bir hurma dalı koparır. Geri dönerler. Komutan yavere Eskici Dede’yi niçin getirmediğini sorar. O da daha fazla dayanamayıp üzerinde hurma bulunan dalı gösterir ve her şeyi anlatır. O anda Dede evinde, yaver de komutanın yanında ruhunu teslim eder.

Halk inancına göre ikinci mezar, aşağıda anlatılan keramet olayındaki yavere aittir; ikisi de aynı anda vefat ettikleri için bugün türbenin bulunduğu yerde yan yana yatmaktadır. Hacı Sinan Camii ise restore edilerek ibadete açık durmaktadır. Eskici Dede Hazretleri’nin kabri İzmir’in Bayındır ilçesinde, Mithatpaşa Mahallesi’nde, Hanife Öğretmen Caddesi üzerinde, stadyum ve park alanının hemen yanında bulunmaktadır.