Tire, Aydınoğulları döneminden beri Ege’nin ikinci büyük ilim merkeziydi. Aslen Ödemişli olan Benlizâde Muhammed Efendi de böyle bir ilim merkezinde, şehrin medreselerinde birbirinden ilim sahibi müderrislerin yanında yetişti. Ünlü seyyah Evliya Çelebi, 1671’de şehirde onlarca medrese ve tekke sayar. Bu zincirin en eski ve köklü halkası İbn Melek Medresesi’dir.
Benlizâde Muhammed Efendi, 1849–1875 arasında tam yirmi altı yıl İbn Melek Medresesi’nde ders vermiş, daha sonra da Tire’nin müftülüğü görevine getirilmiştir. “Benlizâde” nisbesi tesadüf değildir. Muhammed Efendi’nin bu unvanla anılması hem soy hem de ilmiye itibarı taşır.
1875 tarihinde vefat etmiştir. Defin yeri önce Yamuk Ağa Kabristanı’dır. Kabristanın yeri, bugünkü ortaokul / öğretmen evi ile lise arasındaki sahadır. 1940’lı yıllarda okul ve yol için kaldırılan birçok Tire mezarlığı gibi burası da tasfiye edilmiş, naaşı Asrî Kabristan’a nakledilmiştir.
Ölümünden önce “oldukça zengin” kütüphanesini Necip Paşa Kütüphanesi’ne bağışlaması önemlidir. Bu kütüphane, II. Mahmud devrinde İstanbul dışı ilk büyük vakıf kütüphanelerinden biridir. Bugün Necip Paşa Kütüphanesi hâlâ yazma ve basma eserleriyle açıktır.
Mezar kitabesinden kalan mısralar şöyledir:
Vech-i Hak’tan maada her şey helâk
Bu ribât-ı köhneye âkil olan bağlar mı bel
İşte Ödemişli Benlizâde… müft-i belde iken… çekti el
Niceler feyz almıştı medrese-i lütfundan
İlm ü hilm fazlında hemen sâni-i Nu‘mân ekmel
Kayd-ı gufrân-ı defteri… Cennet-i sükna
Hâtif-i gaybî’den erdi gûşuma tarih tamam
Kurb-ı Hak’da buldu deyi müftü efendi menzil
Ruhuna Fâtiha.
Konumlar eklendikçe 2 km çevredeki zatlar burada listelenecek.